بەرگەهەوای زەوی

له‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-04-06-20:55:00 - کۆدی بابەت: 4222
بەرگەهەوای زەوی

ناوه‌ڕۆك

تایبەتییەکانی بەرگەهەوا

زەپۆش تێکەڵێکە لەو گازانەی دەوری زەوی دەدەن، سەرەڕای ئەوەی ڕێژەیەکی باشیش ئۆکسجینی تێدایە کە پێویستە بۆ هەناسە هەروەها بەرگە هەوا دەتپارێزێت لە تیشکی خۆری زیانبەخش، بەرگە هەوا بە شێوەیەکی بەردەوام لە گۆڕاندایە، چونکە هەر مرۆڤێک کە هەناسە دەدات و هەر درەختێک کە دەچێنرێ و هەر کەشتیەکی ئاسمانی کە دەخولێتەوە کار لە پێکهاتەکانی بەرگەهەوا دەکات.

پێکهاتەی زەپۆش

زۆربەی پێکهاتەکانی بەرگە هەوا بریتییە لە گازی نایترۆجین بە ڕێژەی ٧٨٪ بەڵام ڕێژەی ئۆکسجین لە پێکهاتەکانی بەرگە هەوادا دەگاتە لە ٢١٪ جگە لەمانەش بەرگەهەوا دەنکۆڵەی بچووکی وەک تۆز و خۆڵی (گڕکانی، خوێی دەریا ، پیسی) و دوکەڵی تێدایە کە بە هەڵواسراوەیی لە ناو هەوادا جار بە جار دەبینرێن، ئاویش لە بەرگە هەوادا هەیە و بە زۆریش بە شێوەی هەڵمی ئاوە، لەوانەشە بە شێوەی دڵۆپە ئاوی شل لەناو هەورەکاندا هەبێت یان ڕەق دەبن و لە شێوەی بەللوری بەفر و تەرزەدابن، هەر کاتێکیش باری هەوا بگۆڕێت ئەوا هەڵمی ئاویش دەگۆڕێت بۆ ئاوی شل یان ئاوی بەستوو کە بە شێوەی باران و کەوتنی بەفر و تەرزە دەبارن.

پێکهاتەکانی بەرگە هەوا

• نایترۆجین: باوترین گازی هەوایە کە بەرهەم دێت لە کاتی شێبوونەوەی جەستەی ڕووەکەکان و گیانەوەرە مردووەکان و لە کاتی هەڵاوسانی گڕکانەکان. ڕێژەکەی ٧٨٪ـی هەوایە.

• ئۆکسجین: دووەم زۆرترین گازە باوەکانی ناو هەوایە کە ڕووەکەکان و هەڵواسراوە ڕووەکیەکان بەرهەمی دێنن، ڕێژەکەی ٢١٪ـی هەوایە.

• گازەکانی دیکە: ئەو ڕێژەی کە دەمێنێتەوە لە بەرگە هەوادا دەکاتە ١٪ پێک دێت لە ئارگۆن و دوانۆئۆکسیدی کاربۆن و هەڵمی ئاو و گازەکانی دیکە. 

پەستانی هەوا و پلەی گەرمی

لەوانەیە بەلاتەوە سەیر بێت کە تۆ ڕۆژانە ستوونێکی هەوا هەڵدەگریت کە بەرزاییەکەی ٧٠٠ کمـە، ڕاستە هەوا زۆر قورس نییە بەڵام کێشەکەی زیاددەکات، بۆ نموونە لەسەر ئاستی ڕووی دەریا هەر سانتیمەتر دووجایەک لە ڕووبەری ڕوویەک دەکەوێتە ژێر باری کیلۆگرامێک هەوا بە نزیکەیی، هەڵگرتنی ئەو بڕە هەوایە لەسەر ئەو ڕووبەرە بچووکە وەکو هەڵگرتنی تۆپێکی بۆڵینی گەورە وایە لەسەر پەنجەت.

کەمبوونی پەستانی هەوا بە زیادبوونی بەرزی

کێشکردن وا دەکات بەرگە هەوا بە دەوری زەوییدا بەستراو بێت چونکە کێشکردن گەردە گازیەکانی بەرگەهەوا بەرەو ڕووی زەوی کێش دەکات و ئەمەش پەستانی هەوا دروست دەکات. پەستانی هەوا ئەو هێزەیە کە بە هۆیەوە گەردەکانی هەوا پەستانێک دەخاتە سەر یەکەی ڕووبەرەکانی ڕووی زەوی، گەورەترین پلەکانی پەستانی هەوای بەرز دەکەوێتە سەر ڕووی زەوی چونکە بڕی ئەو هەوایەی لەسەریەتی گەورەیە، هەرچەندە لە ڕووی زەوییەوە بەرزبیتەوە پەستان کەم دەبێتەوە چونکە گەردە گازییەکان لەسەرەوە کەمتر دەبنەوە، واتە هەرچەندە بەرزبوونەوە زیاد بکات (ماووەی ستوونی لە ئاستی ڕووی دەریا) ئەوا پاستانی هەوا کەم دەبێتەوە. هەتا لەسەر ڕووی زەوی نزیک بینەوە پەستانی هەوا زیاد دەکات.

پێکهاتەی زەپۆش کاردەکاتە سەر پلەی گەرمی هەوا

بە زیادبوونی بەرزایی پلەی گەرمی هەواش دەگۆڕێت، جیاوازیەکانی پلەی گەرمیش لە بنەڕەتدا لە ئەنجامی ڕێگەی مژینی تیشکی خۆر لە کاتی تێپەڕ بوونی بە ناو بەرگە هەوادا دێتە دی، هەندێک لە بەشەکانی بەرگە هەوا گەرمترن لەوانی دیکە چونکە ڕێژەیەکی زۆر لەو گازانەی تێدایە کە تیشکی خۆر دەمژن، بەڵام هەندێک لە بەشەکانی دیکەی بەرگە هەوا ساردترن چونکە ڕێژەیەکی کەمتر لەو گازانەیان تێدایە کە تیشکی خۆر دەمژن.


سەرچاوەکان

74 بینین